Lt Gen RP SINGH , PVSM
เคฒेเคซ्เคिเคจेंเค เคเคจเคฐเคฒ เคเคฐเคชी เคธिंเคน เคो เคूเคจ 1950 เคฎें เคธिเค्เคจเคฒ เคोเคฐ เคฎें เคเคฎीเคถเคจ เคฎिเคฒा เคฅा เคเคฐ เคเคจเคी เคชเคนเคฒी เคฏूเคจिเค 5 เคเคจ्เคซैंเค्เคฐी เคกिเคตीเคเคจเคฒ เคธिเค्เคจเคฒ เคฐेเคिเคฎेंเค เคฅी। เคตे เคกीเคเคธเคเคธเคธी เคตेเคฒिंเคเคเคจ เคธे เคธ्เคจाเคคเค เคฅे เคเคฐ เคเคจ्เคนोंเคจे เคชเคฆाเคจुเค्เคฐเคฎ เคे เคตिเคญिเคจ्เคจ เคธ्เคคเคฐों เคชเคฐ เคเค เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคธ्เคाเคซ เคจिเคฏुเค्เคคिเคฏाँ เคीं, เคिเคจเคฎें เคเค เคोเคฐ เคे เคीเคเคธเค 2 (เคธंเคाเคฒเคจ), เคธेเคจा เคฎुเค्เคฏाเคฒเคฏ เคฎें เคเคฎเคเคธ เคถाเคा เคฎें เคเคเคฎเคเคธ เคเคฐ เคธिเค्เคจเคฒ เคจिเคฆेเคถाเคฒเคฏ เคฎें เคฌ्เคฐिเคेเคกिเคฏเคฐ เคธिเค्เคจเคฒ เคธ्เคाเคซ เคถाเคฎिเคฒ เคฅे। เคเคจ्เคนोंเคจे 4 เคเคจ्เคซैंเค्เคฐी เคกिเคตीเคเคจเคฒ เคธिเค्เคจเคฒ เคฐेเคिเคฎेंเค เคी เคเคฎाเคจ เคธंเคญाเคฒी เคเคฐ เคเคจ्เคนें เคेเคोเคธ्เคฒोเคตाเคिเคฏा (เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคेเค เคเคฃเคฐाเค्เคฏ) เคฎें เคธैเคจ्เคฏ เค เคคाเคถे เคนोเคจे เคा เค เคจूเค ा เคौเคฐเคต เคช्เคฐाเคช्เคค เคฅा। เคเคจ्เคนोंเคจे เค เคฎेเคฐिเคा เคฎें เคเคกीเคชीเคเคธ (เคฏोเคเคจा เคเคฐ เคธंเคाเคฒเคจ) เคชाเค ्เคฏเค्เคฐเคฎ เคिเคฏा เคเคฐ เคจเค เคฆिเคฒ्เคฒी เคे เคช्เคฐเคคिเคท्เค िเคค เคฐाเคท्เค्เคฐीเคฏ เคฐเค्เคทा เคॉเคฒेเค เคชाเค ्เคฏเค्เคฐเคฎ เคฎें เคญाเค เคฒिเคฏा। เคตे เคเค เคोเคฐ เคे เคธीเคเคธเค เคญी เคฐเคนे เคเคฐ เคฌाเคฆ เคฎें, เคชเคฆोเคจ्เคจเคคि เคชเคฐ, เคเค เคเคฎांเคก เคे।
เคธेเคจा เคเคฐ เคोเคฐ เคฎें เคเคจเคा เคฏोเคเคฆाเคจ เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคฐเคนा เคนै।
เคเคฎเคเคธ เคถाเคा เคฎें เคเคฎ्เคช्เคฏूเคเคฐीเคเคฐเคฃ เคे เคธाเคฅ-เคธाเคฅ เคญाเคฐเคคीเคฏ เคธेเคจा เคฎें เคเคฒेเค्เค्เคฐॉเคจिเค เคฏुเคฆ्เคง เค्เคทเคฎเคคा เคी เคถुเคฐूเคเคค เคा เคจेเคคृเคค्เคต เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคญी เคเคจ्เคนें เคฏाเคฆ เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคเคจ्เคนोंเคจे เคธीเคเคธเค เคोเคฐ เคเคฐ เคเคฎांเคก เคे เคฐूเคช เคฎें เค เคชเคจे เคाเคฐ्เคฏเคाเคฒ เคे เคฆौเคฐाเคจ เคुเค เคช्เคฐเคฎुเค เค เคญ्เคฏाเคธों เคे เคฒिเค เคธंเคाเคฐ เคी เคธเคซเคฒเคคाเคชूเคฐ्เคตเค เคฏोเคเคจा เคญी เคฌเคจाเค। เคเคจ्เคนें เคธिเคคंเคฌเคฐ 1984 เคฎें เคเคฐ्เคจเคฒ เคเคฎांเคกेंเค เคे เคฐूเคช เคฎें เคुเคจा เคเคฏा เคฅा। เคเคจ्เคนोंเคจे เคฆिเคธंเคฌเคฐ 1984 เคฎें เคธिเค्เคจเคฒ เคเคซिเคธเคฐ-เคเคจ-เคीเคซ เคे เคฐूเคช เคฎें เคोเคฐ เคी เคฌाเคเคกोเคฐ เคธंเคญाเคฒी เคเคฐ ASCON เคเคฐ เคเคงुเคจिเค CI เคธिเคธ्เคเคฎ เคैเคธी เคเค เคจเค เคชเคฐिเคฏोเคเคจाเคं เคी เคถुเคฐुเคเคค เคी। เคเคจ्เคนोंเคจे เคชเคถ्เคिเคฎी เคธीเคฎाเคं เคชเคฐ เคเคจ्เคจเคค เคธंเคाเคฐ เคชเคฆเคिเคน्เคจ เคो เคเคाเคฐ เคฆेเคจे เคฎें เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคญूเคฎिเคा เคจिเคญाเค, เคिเคธเคจे เคญाเคฐเคคीเคฏ เคธेเคจा เคो เคชूเคฐ्เคต 'BRASSTACKS' เคे เคธเคซเคฒ เคธंเคाเคฒเคจ เคฎें เคฌเคนुเคค เคฎเคฆเคฆ เคी। เคเคจเคे เคฏोเคเคฆाเคจ เคจे เคोเคฐ เคเคซ़ เคธिเค्เคจเคฒ्เคธ เคो เค เค्เคी เคธ्เคฅिเคคि เคฎें เคฐเคा เคนै เคเคฐ เคเคจ्เคนें เคนเคฎेเคถा เคฏाเคฆ เคฐเคा เคाเคเคा।
เคธंเคाเคฐ เค्เคทेเคค्เคฐ เคฎें เค्เคทเคฎเคคाเคं เคो เคฌเคข़ाเคจे เคฎें เคเคจเคे เคฏोเคเคฆाเคจ เคे เคฒिเค เคเคจเคฐเคฒ เคเคซिเคธเคฐ เคो 26 เคเคจเคตเคฐी 1987 เคो เคชเคฐเคฎ เคตिเคถिเคท्เค เคธेเคตा เคชเคฆเค เคธे เคธเคฎ्เคฎाเคจिเคค เคिเคฏा เคเคฏा।
เคฒेเคซ्เคिเคจेंเค เคเคจเคฐเคฒ เคเคฐเคชी เคธिंเคน เคोเคฐ เคฌिเคฐाเคฆเคฐी เคे เคฒिเค เคเค เคชिเคคाเคคुเคฒ्เคฏ เคฐเคนे เคนैं เคเคฐ เคเคจ्เคนोंเคจे เคฏเคน เคธुเคจिเคถ्เคिเคค เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เค เคฅเค เคช्เคฐเคฏाเคธ เคिเคฏा เคि เคोเคฐ เคเค เคुเคถเคนाเคฒ เคชเคฐिเคตाเคฐ เคे เคฐूเคช เคฎें เคซเคฒเคคा-เคซूเคฒเคคा เคฐเคนे। เคเคจ्เคนोंเคจे เค เคชเคจी เคธेเคตा เคे เคฆौเคฐाเคจ เคฆेเคถ เคญเคฐ เคฎें เคต्เคฏाเคชเค เคฆौเคฐे เคिเค, เคिเคจเคฎें เคฆूเคฐ-เคฆเคฐाเค เคธ्เคฅिเคค เคธिเค्เคจเคฒ เคुเคเคก़िเคฏाँ เคญी เคถाเคฎिเคฒ เคฅीं।
เคฏोเค เคे เคช्เคฐเคคिเคชाเคฆเค เคฒेเคซ्เคिเคจेंเค เคเคจเคฐเคฒ เคเคฐเคชी เคธिंเคน เคเค เคเคค्เคธाเคนी เคिเคฒाเคก़ी เคฅे เคเคฐ เคธ्เค्เคตैเคถ เคเคฐ เคฌैเคกเคฎिंเคเคจ เคฎें เคเคค्เคृเคท्เค เคฅे। เคเคจ्เคนोंเคจे เคธ्เค्เคตैเคถ เคी เคเค เคค्เคฐिเคोเคฃीเคฏ เคช्เคฐเคคिเคฏोเคिเคคाเคं เคฎें เคोเคฐ เคा เคช्เคฐเคคिเคจिเคงिเคค्เคต เคिเคฏा।
เคฆुเคฐ्เคญाเค्เคฏ เคธे, เคोเคฐ เคจे เค เคชเคจे เคธเคฌเคธे เคช्เคฐिเคฏ เคเคฐ เคธเคฎ्เคฎाเคจिเคค เคชूเคฐ्เคต เคธैเคจिเคों เคฎें เคธे เคเค เคเคจเคฐเคฒ เคเคฐเคชी เคธिंเคน เคो เคो เคฆिเคฏा, เคिเคจ्เคนोंเคจे 11 เคฎเค 2020 เคो เคจเค เคฆिเคฒ्เคฒी เคฎें เค ंเคคिเคฎ เคธांเคธ เคฒी। เคोเคฐ เคเคจเคी เคธ्เคฎृเคคिเคฏों เคो เคธंเคोเค เคฐเคेเคा เคเคฐ เคเคจเคे เคช्เคฐेเคฐเคฃाเคฆाเคฏเค เคจेเคคृเคค्เคต เคเคตं เค เคฎूเคฒ्เคฏ เคฏोเคเคฆाเคจ เคो เคฎเคนเคค्เคต เคฆेเคा।
